Thoái hóa khớp gối là gì? Nguyên nhân làm thoái hóa khớp gối

/

Khớp gối là bộ phận quan trọng chịu toàn bộ lực của toàn bộ cơ thể. Chính vì thế, khớp gối phải luôn làm việc với tần suất cao. Cho nên, khi khớp gối bị thoái hóa ảnh hưởng rất lớn tới sinh hoạt trong cuộc sống hàng ngày của người bệnh. Tuy nhiên vẫn còn khá nhiều người chưa hiểu chi tiết về căn bệnh này nên thường phát hiện bệnh khi hiện tượng thoái hóa đã tiến triển tới mức độ nghiêm trọng. Do đó, các bạn không thể bỏ qua bài viết dưới đây của Bách Niên Vương nếu muốn hiểu rõ về căn bệnh thoái hóa khớp gối này.

Thoái hóa khớp gối là gì?

Khớp gối nằm ở vị trí đầu dưới của xương đùi, đầu trên của xương chày và mặt sau của xương bánh chè. Khớp gối được bao phủ xung quanh bởi sụn khớp. Trong quá trình vận động, khớp sẽ trượt trên bề mặt của các sụn. Vì phải chịu lực của toàn bộ của cơ thể nên khớp gối rất quan trọng và hoạt động nhiều hơn hẳn so với các khớp khác trên cơ thể. Điều này khiến cho khớp gối dễ bị thoái hóa nhanh hơn bình thường.

Thoái hóa khớp gối là thuật ngữ y học dùng để chỉ hiện trương thoái hóa loạn dưỡng ở khớp gối. Theo đó, tại khớp gối xuất hiện hiện tượng viêm, sưng đau và giảm lượng dịch khớp bởi quá trình tái tạo sụn khớp không kịp để bù vào lớp sụn khớp đã bị mất. Biểu hiện thông thường của bệnh lý này đó là sự biến đổi về bề mặt của sụn khớp. Sau đó, các bề mặt khớp hình thành các gai xương và cuối cùng dẫn đến biến dạng khớp làm hư khớp.\

Trước đây, thoái hóa khớp gối thường gặp ở những bệnh nhân lớn tuổi nhưng hiện nay, tỷ lệ giới trẻ mắc thoái hóa ở khớp gối cũng rất cao. Sở dĩ như vậy là do lối sống hưởng thụ, ít vận động và chế độ dinh dường không khoa học, ăn nhiều đồ ăn nhanh, chiến dầu. Nếu không điều trị sớm, người bệnh có thể bị tàn phế suốt đời, không thể đi lại được.

Triệu chứng của bệnh thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối sẽ có một số triệu chứng thông thường mà chúng ta có thể cảm nhận ngay được như sau:

  • Đau nhức mặt trước hoặc mặt trong khớp gối, cơ đau có xu hướng tăng khi vận động hoặc đổi tư thế từ ngồi sang đứng.
  • Khớp căng cứng, khó cử động sau khi ngồi yên một chỗ trong thời gian dài.
  • Khớp gối bị sưng to do tràn dịch khớp.
  • Chân người bệnh bị lệch trục kiểu vòng kiềng thành chân kiểu chữ O hoặc chữu X. Bệnh nhân mất dần chức năng vận động.

Nguyên nhân thoái hóa khớp gối

Có rất nguyên nhân dẫn đến thoái hóa khớp gối và các yêu tố làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối.

  • Tuổi tác: Khi tuổi tác càng cao, quá trình tổng hợp sụn khớp cũng ngày càng suy giảm. Đặc biệt sau độ tuổi trưởng thành, tế bào sụn không còn khả năng tự sinh sản và tái tạo tự nhiên.
  • Giới tính: Theo các nghiên cứu thấy rằng phụ nữ trên 55 tuổi có nguy cơ mắc thoái hóa khớp gối cao hơn nam giới. Nguyên nhân xuất phát từ khớp gối của phụ nữ yếu hơn, đồng thời thói qune đi giày cao gót cũng gây áp lực trực tiếp lên sụn đẩy nhanh quá trình lão hóa.
  • Thừa cân, béo phì: Thân hình quá khổ, thừa cân cũng sẽ tạo áp lực lên hai khớp gối, sụn khớp nhanh hao mòn và hư hỏng theo thời gian. Theo đó, phụ nữ bị thừa cân, béo phì và trên 40 tuổi có tỷ lệ mắc thoái hóa khớp gối cao hơn 6 lần so với người bình thường. Nguy cơ này sẽ giảm đi một nửa chỉ cần người béo phì giảm 5 cân.
  • Chấn thương do chơi thể thao hoặc tai nạn: Những tổn thương từ chấn thương cho chơi thể thao hoặc tại nạn như gãy xương bánh chè, giãn hay đứt dây chằng,… đều là nguyên nhân khiến các sụn vị viêm, sưng đau. Nếu người bệnh không điều trị kịp thời có thể dẫn đến lệch trục khớp, thoái hóa từ từ.
  • Di truyền: Nếu trong gia đình bạn có thành viên có tiền sử về thoái hóa khớp gối thì tỷ lệ bạn mắc sẽ cao hơn người bình thường.

thoái hóa khớp gối

  • Vận động quá sức: Việc lao động nặng hoặc chơi và luyện tập thể dục thể thao cường độ cao có thể làm thoái hóa khớp nhanh.
  • Ít vận động: Ngược lại với vận động quá nhiều thì lười vận động khiến các khớp bị lỏng lẻo, thiếu linh hoạt. Ngoài ra, cấu trúc cơ, xương, gân, dây chằng dễ sai lệch đi.
  • Sử dụng thuốc chứa corticoid không đúng cách: Corticoid là một chất thường sử dụng trong các loại thuốc chống dị ứng, kháng viêm, ức chế miễn dịch. Tuy nhiên, nếu lạm dụng quá nhiều sẽ làm tăng mức độ thoái hóa khớp nhanh hơn.
  • Hệ miễn dịch bị phá hủy: Sụn khớp không được nuôi dưỡng bảo mạch máu mà là dịch khớp. Vậy nên, đôi khi nó không được nhận biết là một phần của cơ thể. Do đó, thay vì bảo vệ, cơ chế tự hủy của cơ thể phá hủy sụn khớp ở khắp nơi, dù đó là sụn hư hỏng hay khỏe mạnh.
  • Biến dạng xương: Nếu ngay từ khi sinh ra, xương hoặc sụn của trẻ đã bị biến dạng thì nguy cơ thoái hóa hớp cũng sẽ cao.
  • Chế độ sinh hoạt không khoa học: Việc ăn uống không đủ chất dinh dưỡng sẽ làm cho túi hoạt dịch không tiết đủ chất nhờn. Đồng thời, thói quen uống rượu bia quá nhiều cũng khiến sụn khớp bị hủy hoạt nghiêm trọng.
  • Bệnh lý khác: Có rất nhiều bệnh lý ảnh hướng xấu tới xương khớp và sụn như: gút, béo phì, tiều đường, bàn chân dẹt…

Những biến chứng nguy hiểm của thoái hóa khớp gối

Đầu tiên, thoái hóa khớp gối đem đến những cơn đau mãn tính làm người bệnh khó chịu. Nếu như không được điều trị kịp thời thì thoái hóa khớp sẽ gây khó khăn cho sức khỏe và quá trình sinh hoạt cuộc sống của người bệnh, suy giảm chức năng vận động.

  • Cứng khớp.
  • Đi lại khó khăn, hạn chế vận động, đôi khi phải sử dụng nạng.
  • Biến dạng khớp gối, chi dưới bị cong và vẹo vào phía trong hoặc ra ngoài.
  • Teo cơ.
  • Vôi hóa sụn khớp.
  • Bại liệt, tàn phế phải di chuyển bằng xe lăn.
  • Rối loạn giấc ngủ, ngủ không ngon giấc.
  • Giảm năng suất khi làm việc.
  • Tăng cân, dễ béo phì do ít hoạt động.
  • Có thể gây ra tiều đường, tăng huyết áp, các bệnh tim mạch, gút.

Phương pháp chẩn đoán thoái hóa khớp gối

Để chẩn đoán chính xác tình hình, mức độ của thoái hóa khớp gối, các bạn có thể lựa chọn các phương pháp sau:

  • Thăm khám khớp gối lâm sàng, thăm khám toàn thân.
  • Để biết rõ chi tiết hơn, các bạn có thể chọn chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (chụp CT) hoặc chupk cộng hưởng từ (MRI).
  • Với các trường hợp sưng khớp, các bác sĩ sẽ chọn siêu âm khớp.
  • Trong điều kiện vô trùng tuyệt đối có thể chọn hút thăm dò để thấy chi tiết khớp, sụn hơn.

thoái hóa khớp gối

Các phương phép điều trị thoái hóa khớp gối

  • Phẫu thuật nội soi làm sạch: Phương pháp này chỉ được áp dụng cho những trường hợp bệnh ở mức độ nhẹ. Nếu bệnh chuyển nặng kèm theo viêm khớp dạng thấp thì tuyệt đối không được phẫu thuật.
  • Phẫu thuật nội soi tổn thương dưới sụn: Bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh phẫu thuật nội soi tổn thương dưới sụn nếu người bệnh vẫn trong độ tuổi trưởng thành để kích thích tủy xương phục hồi và phát triển các khớp.
  • Ghép tế bào sụn tự thân: Phương pháp này thường được kết hợp với phẫu thuật nội soi tổn thương dưới sụn. Thế nhưng chỉ áp dụng được với bệnh nhân tổn thương đơn động, diện tích sụn khuyết không quá lớn.
  • Ghép xương sụn tự thân: Phương pháp ghép xương sụn tự thân giúp tái tạo sự liên kết xương tại nơi ghép. Đặc biệt, sinh ghép có khả năng sống cao hơn sụn ban đầu và đảm bảo chức năng vốn có của nó.
  • Đục xương sửa trục: Đây là phương pháp bỏ đi một mahr hướng rồi nắn lại và cố định xương. Nếu phát hiện sớm, người bệnh có thể lựa chọn phương pháp này. Tuy nhiên, phương pháp này có thể để lại di chứng liệt dây thần kinh mác chung cho bênh nhân.
  • Thay khớp gối: Chỉ khi nào thoái hóa khớp gối chuyển sang giai đoạn nặng thì bác sĩ mới chỉ định bệnh nhân điều trị bằng phương pháp này. Thế nhưng, tuổi thọ của khớp gối được thay chỉ từ 10 – 15 năm.

Có thể nói, chưa có phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối hiệu quả hoàn toàn cả. Vậy nên, trước khi điều trị, các bạn cần tham khảo ý kiến của phụ huynh nhằm giảm cảm giác khó chịu cho người bệnh.

Làm thế nào để phòng tránh bệnh thoái hóa khớp gối?

Các bạn có thể phòng ngừa thoái hóa khớp gối bằng một số biện pháp đơn giản ngay tại nhà như sau:

  • Luyện tập thể dục đều đặn và đúng kỹ thuật: Các bạn có thể chọn lựa bơi lôi, đi bộ, đạp xe… Trong đó, các bạn phải tránh những động tác quá mạnh, quá đột ngột.
  • Xây dụng chế độ dinh dưỡng khoa học: Các bạn nên nạp các loại thực phẩm nhiều canxi và khoáng chất và nên tránh thức ăn nhiều giàu mỡ, không uống rượu bia và không sử dugj các chất kích thích thần kinh có thể gây co cứng.
  • Kiểm soát cân nặng ở mức hợp lý, tránh bị thừa cân, béo phì.
  • Khi ngồi làm việc một chỗ quá lâu, các bạn phải nghỉ giải lao, thay đổi tư thế 20 phút/lần để tránh làm cho các cơ và khớp bị mỏi.
  • Xoa khớp gối mỗi ngày, đều đặn vào sáng và chiều để giúp cơ bắp thư giãn và lưu thông máu tốt hơn.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp các bạn phát hiện bệnh sớm để tìm ra phương pháp điều trị phù hợp.

thoái hóa khớp gối

Người bị thoái hóa khớp gối nên hoặc không nên ăn gì?

  • Nên ăn:
    • Các loại cá nước lạnh như: cá hồi, cá thu, cá trích… giàu acid béo omega-3.
    • Nước hầm từ xương ống hoặc sụn sườn bò, bê.
    • Ăn các loại thịt heo, thịt gia cầm được nuôi hữu cơ.
    • Ngũ cốc, đậu nành, rau xanh.
    • Trái đây: dứa, cam, đu đủ,…
    • Các chất béo lành mạnh: bơ thực vật, dầu dừa, dầu ô liu, các loại hạt.
  • Không nên ăn:
    • Thịt đỏ: bò, bê, cừu, lợn…
    • Thực phẩm chứa chất béo công nghiệp.
    • Ăn mặn: Ăn quá mặn có thể khiến xương viêm, đau đơn.
    • Rượu bia, cà phê, nước ngọt có ga.

Trên đây là toàn bộ thông tin xung quanh thoái hóa khớp gối mà các bạn nên nắm rõ để có thể nhận biết cũng như tìm được phương pháp điều trị phù hợp và kịp thời. Để có cơ thể khỏe mạnh, các bạn nên xây dựng cho mình lối sống lành mạnh, luyện tập thể dục thể thao lành mạnh để đảm bảo cơ thể mình luôn khỏe mạnh nhé.